Waarom geven of krijgen we een kerstpakket met kerst?

kerstpakket

Elk jaar rond de kerst gaan werkgevers op zoek naar het ultieme kerstgeschenk voor hun medewerkers. Het is iets wat bijna ingebakken zit in de arbeidsvoorwaarden en iedereen verwacht het. Een cadeau krijgen is altijd leuk, zeker van je baas!

Maar hoe is dit zo ontstaan? Waar komt de traditie van het geven van een kerstpakket vandaan? Waarom is het vaak een pakket met vooral etenswaren? En doen ze dit ook zo in andere landen? In dit artikel duiken we in een stukje geschiedenis over het kerstpakket.

Geschiedenis van het kerstpakket

Het geven van een geschenk aan de werknemers in deze tijd stamt al uit het begin van de 19e eeuw. Toen armoede nog groter was in Nederland wilden de vooral rijkere boeren hun werknemers vaak verblijden met een pakket aan etenswaren, dranken en nuttige dingen voor het huishouden. Aangezien het ondertussen flink winter was en het nog een stuk lastiger was toen om voedsel de hele winter lang goed te houden, waren de extra etenswaren uiteraard zeer welkom.

Dit pakket was een blijk van waardering voor het werk dat was verzet en een bijdrage aan het kerstdiner in het gezin van de wellicht armere boeren werkers. Deze werkers kregen vaak tweede kerstdag ook vrij om het kerstfeest samen met hun gezin te vieren.

Wat later begonnen ook andere ondernemers, zoals kruideniers en slagers, deze gewoonte over te nemen en hun werknemers te verblijden met een mooie kerst mand vol lekkers. Er werden zelfs kerstpakketten naar de Nederlandse kolonie van Nederlands-Indië gestuurd en ook tijdens de Tweede Wereldoorlog werd hard gewerkt om de jongens aan het front toch wat lekkere dingen te sturen.

Wat dat betreft is er dus niet veel veranderd de afgelopen eeuwen. We krijgen nog steeds een pakket met vooral lekkernijen en eventueel drank om de feestvreugde rond kerst te verhogen. Zulke luxe kerstpakketten zijn nog steeds ontzettend welkom en een mooie eeuwenoude traditie.

Kerstpakket in andere landen

Hoe zit het eigenlijk met kerstpakketten in andere landen? Het geschenk zoals wij het in Nederland kennen, een mooi pakket vol luxe etenswaren en drank, bestaat ook in andere Europese landen, zoals Engeland, Frankrijk en Spanje. Hier komen de luxe warenhuizen elk jaar ook weer uit met grote pakketten vol lekkers, die naast werkgevers ook gewoon door bijvoorbeeld vrienden of familie aan elkaar gegeven kunnen worden.

Uiteraard hangt het van het land af wat hier traditioneel gezien in zit. In Engeland stoppen ze er vaak shortbread biscuits en fruit cake in, in Spanje zal het meer een goede chorizo worst of goede ham zijn. Het kerstpakket weerspiegeld hiermee in feite wat men in dat land als delicatesse beschouwd en heeft dus een interessante culturele betekenis.

Wat overigens wel bijzonder is aan de traditie van kerstpakketten in Nederland, is het gedoe erom heen. Het geven van een kerstpakket kan nogal gevoelig liggen en elk jaar wordt er ook in de media weer uitgebreid aandacht aan besteed.

Wat zit er traditioneel in een kerstpakket?

Traditioneel gezien heeft er altijd eten in een kerstpakket gezet, de vaak luxere items die een armere boerenknecht zich zelf niet zou kunnen veroorloven. Een boerenkaas behoorde zeker tot de geschenken, en een worst of een fles wijn. Mochten de boerenknechten langskomen bij de baas om een gelukkig nieuwjaar te wensen, dan werden ze vaak verblijd met een warme chocolademelk en brood met rozijnen en amandelspijs.

Tegenwoordig hebben de kerstpakketten een wat internationaler tintje gekregen en worden ook uitgegeven in een bepaald thema. Een lekker pakket vol met chocolade artikelen bijvoorbeeld, of een pakket met goede Nederlandse biertjes.

Ook zitten er naast dingen om te eten en drinken ook vaak andere geschenkjes in het pakket. Chique badproducten bijvoorbeeld, of serviesgoed zoals een kaasplank of mooie borden. De verpakking van het kerstpakket is ook belangrijk, nu vaker een stevige en kleurrijke kartonnen doos in plaats van de traditionele mand. Toch vind je in de doos nog steeds het stro waarin de geschenken veilig werden neerlegt.

Kerstpakket nog steeds een fijne traditie

Rond het kerstpakket laait er elk jaar weer een nationale discussie op. Is het pakket nog wel van deze tijd? Is het niet beter om het geld aan een goed doel te geven? Of de traditie gewoon helemaal af te schaffen? Maar tot nu toe willen we er niets van horen.

De meeste Nederlanders zijn elk jaar weer blij de grote doos naar huis te mogen dragen, om daar vervolgens elk item zorgvuldig uit de doos te halen en te bekijken. Het kerstpakket is na al die eeuwen nog steeds een mooie Nederlandse traditie waar we elk jaar weer naar uitkijken.